Турă Амăшне Ырă Хыпар Каланă Кун Вĕрентсе Калани

Свящ. Н. Кузьминъ


Пуш 25-мĕшĕ

Йуратнă тăванăмсем! Пайан хам кĕлĕ йĕрки тăватăп, хамăн ăшра пĕр шухăш анђах. Вăл манран уйăрăла пĕл­мест. Акă Назарет хулинђе Таса Хĕр Марія пурăнат̌. Çи­ти-çитми пурăнăç Хĕре ахаљ лартмаст̌. Ĕçлет Мĕскĕн, алă ĕçне тума ÿркенмест. Хăй ђухăн пулсан та, çитменни пайтах пулсан та, ђунĕ çинђен манмаст̌. Алă ĕçне пăрахат̌ те Турă кĕнекине тытса ларат̌. Малаллине вулас

Светтуй Çыру, Библи тата çурта

Никита Бичурин: Хусан архиерейне Амвросие халалланӑ мухтав сӑвви

Никита Бичурин чăвашран тухнă паллă таврапĕлÿçĕ, синолог (Китая тĕпчекен), тĕн çынни (манаха кĕнĕ чух илнĕ ячĕ Иакинф)… Тĕплĕнрех →

Сăвва Геннадий Бичурин çырнă-и çырман-и?

Геннадий Юмарт çырнинчен: 1795 çулта Хусанта тĕн семинарийĕн ректорĕн Амвросий Подобедовăн юбилейне чаплă ирттернĕ . . . ректора тав туса тĕрлĕ халăх чĕлхипе сăвă хайланă. Асăннă уявра чăвашла çырнă сăвă та вуласа панă («Паян эпир айла тайнатпăр…»). Ăна çыраканĕ е çырма хутшăнаканĕ Бичурин пулма пултарнă: вăл чăваш кил-йышĕнче çуралса ялта ÿснĕскер, чăвашла та пĕлнĕ.
– Геннадий Юмарт, «Манăн Бичурин», 2007

Малаллине вулас
Хĕрлĕ пĕчĕк пÿрт. Немцев Виктор Леонтьевич

Н. Иванова & В. Никитин: Халăх вăййи-шилĕкĕ

Н. Иванова тата В. Никитин – чăваш сăмахлăхне тĕпчесе шкулти ачасем умне кĕнеке кăларса тăратнă коллекив ертÿçисем, авторсем… Тĕплĕнрех →


Тупмалли
Халăх вăййи-шилĕкĕ
Хĕр килĕшни (Халăх камичĕ)
Тунката хăвăлĕ (Халăх камичĕ)

Халăх вăййи-шилĕкĕ

Халăх вăййи-шилĕкĕ тесе терлĕ çĕрте — хурал пÿртĕнче, хĕр сăринче, вирĕмре, вăйăра, пуху-тапăра, ака туйĕнче, сĕренре, выртмара, чуччу патĕнче, юмах-халап каçĕнче е ĕç хыççăн каннă чухне выляса кăтартнине калатпăр. Туйсемпе чÿклемесенче выляса е юрласа тăвакан мешехе пĕтĕмĕшле е пайăн-пайăн илсессĕн те халăх вăййи-шилĕкĕн (драматургийĕн) тĕслĕхĕ шутланать. Ача-пăчан, яш-кĕрĕмĕн вăйă вылявĕ анлăрах сарăлнă, вĕсем валли ятарлă вăхăт та пур.

Малаллине вулас
Чăваш Туйĕ

Н. Иванова & В. Никитин: Тăванлăх-хурăнташлăх ячĕсем

Н. Иванова тата В. Никитин – чăваш сăмахлăхне тĕпчесе шкулти ачасем умне кĕнеке кăларса тăратнă коллекив ертÿçисем, авторсем… Тĕплĕнрех →


Тăванлăх-Хурăнташлăх Ячĕсем

Малаллине вулас

Н. Иванова & В. Никитин: Пытару йĕрки

Н. Иванова тата В. Никитин – чăваш сăмахлăхне тĕпчесе шкулти ачасем умне кĕнеке кăларса тăратнă коллекив ертÿçисем, авторсем… Тĕплĕнрех →


Пытару йĕрки

«Чăваш тĕнĕпе христианство тĕлĕнмелле пĕрлешсе кайнă, ун пекки ытти халăхсен урăх çук та пулĕ»,— тенĕ А. Ф. Риттих тĕпчевçĕ ĕлĕкех. Çакна ХХ ĕмĕр вĕçĕнчи пытару йăли-йĕркисенче тата уçăмлăрах курма пулать. Халĕ кирек хăш ялта та вилнисене пытарнă чухне чиркÿ вĕрентнипе тата халăх тĕнĕн йĕркипе ним иккĕленмесĕрех усă кураççĕ: И. Я. Яковлев шкулĕнче куçарнă вырăс кĕллисене, хамăрăн сĕм аваллăхран килекен хÿхлевсене черетлентерсе каласа пыраççĕ. Чăваш йăли-йĕрки вăхăтпа пĕрле улшăнса, килĕшÿллĕрех енĕсене хăвăрт йышăнсан та хăйĕн тымарне питĕ çирĕп тытса тăрать. Пытару-ăсату йăлинче чăваш ваттисене хытă хисеплени, вĕсем леш тĕнчере те кулленхи пурнăçпах пурăнаççĕ тесе шутлани курăнать. Христос тĕнĕ вилнĕ çынна «канлĕхе кайрĕ, ырă курма кайрĕ» тесе ăсатать. Сартăш леш тĕнчере ĕçлĕхсĕр пурăнмалла темен. Çавăнпа халăх чăваш ваттисемпе çулталăкра тăватă хутчен тĕл пулать, «пĕрле» хăналанать. Кил-йыш пуçĕн ĕмĕчĕсене ачисен пурнăçламалла. Палăртнă ĕçсем мĕнле пулса пынине кашни йыш масар çине пырса каласа парать.

Малаллине вулас

Василій Великий, Григорій Богослов тата Іоанн Златоуст çинчен Вĕрентсе Калани

Симеонъ Сергѣевъ


Мăн-Кăрлађ 30-мĕшĕ

Ашшийĕн, Ывăлийĕн, Святой Сывлăшийĕн йађĕпе.

Савнă тăванăмсем, епир пайан Василій Великій, Гри­горій Богослов, Іоанн Златоуста асăнса праçник тăватпăр. Вĕсем виççĕшĕ те пĕр вăхăталлах архіерей пулса пурăн­нă. Вĕсен вăхăтĕнђе самана питĕ йывăр пулнă. Христос тĕнне тытакансем пĕр-пĕрин хушшинђе питĕ пăлханнă. Хри­стос çинђен суйа вĕрентекенсем нумайланнă. Христоса тĕ­рĕс ĕненекенсене пур çĕрте те хĕсĕрленĕ. Архіерейĕсене, священникĕсене вырăнĕсенђен хăвала, хăвала йанă. Ва­силій Великій, Григорій Богослов, Іоанн Златоуст нимĕн­рен хăраман. Христоса ђунтан йуратса, Ун çинђен тĕ­рĕс вĕрентнĕ. Хăйсем таса пурăнса, етемсене таса пу­рăнма вĕрентнĕ. Вĕсене Турă хушнă пек ђунтан йуратса хĕн-хурта пулăшса тăнă. Мĕн пур пурлăхĕсене сутса, мĕскĕнсене салатса панă. Ђирлисем валли пуљнитсасем лартнă, уксах-ђăлахсене, ватăсене пăхса усрама çуртсем тутарнă. Малаллине вулас