Чăваш Пир-Авăрĕн Ячĕсем

Н. Иванова & В. Никитин

Чăваш Пир-Авăрĕн Ячĕсем

Килте тĕртнĕ пир-авăрăн хăш-пĕр ячĕсем: катан пир, кăтат, пÿс, штулпи, палчас, сентел, шăла пир, лапрашки, çăлкăш, тăла пир, пусма, улача, хăмач, варпуç, качăвăс.

Катан, кăтат, пÿс, штулпи пирсем çÿхе те çирĕп пулнă, вĕсене тĕрĕпе илемлетме тĕртнĕ.

Малаллине вулас

Константин Иванов: Выçă аптранăскерсем

Константин Иванов

Константин Иванов Ĕпхÿ кĕпĕрнинче çуралса ÿснĕ. Чĕмпĕрти шкултан кăларса ярсан Иван Яковлев чĕннипе тĕрлĕрен куçару ĕçне хутшăнать, унтан учителе вĕренсе тухать. Çамрăкла вилнĕ поэт чăвашла литературăн чи паллă “Нарспи” поэмипе литература историне çырăнса юлать… Тĕплĕнрех →

Выçă аптранăскерсем-   

Пурăнаттăн пит аван,
Курайманччĕ выç куна,
Анчах, тăванăм, паян
Апат лекн-и çăварна?
Ларса хырăм тăранмасть. 
Мĕнле шухăш шухăшлан?

Ĕç тырăран – тупăнмасть, 
Ăçта каяс тен паян?
– Илĕп çĕçĕ, пурттăма, 
Чĕнĕп пĕрер юлташа,
Кайăп юта, вăрлама…
Ан асăнăр чăваша.

Малаллине вулас

Константин Иванов: Урапа

Константин Иванов

Константин Иванов Ĕпхÿ кĕпĕрнинче çуралса ÿснĕ. Чĕмпĕрти шкултан кăларса ярсан Иван Яковлев чĕннипе тĕрлĕрен куçару ĕçне хутшăнать, унтан учителе вĕренсе тухать. Çамрăкла вилнĕ поэт чăвашла литературăн чи паллă “Нарспи” поэмипе литература историне çырăнса юлать… Тĕплĕнрех →

Урапа   

Юрă

– Шăлтăр-шăлтăр урапа,
Ăçта кайрăн, урапа?

– Кайрăм, кайрăм урапа
Утсем валли ут çулма.

– Шăлтăр-шăлтăр урапа,
Ăçта çултăн утăна?

Малаллине вулас

Константин Иванов: Юмахсен ум сăмахĕ

Константин Иванов

Константин Иванов Ĕпхÿ кĕпĕрнинче çуралса ÿснĕ. Чĕмпĕрти шкултан кăларса ярсан Иван Яковлев чĕннипе тĕрлĕрен куçару ĕçне хутшăнать, унтан учителе вĕренсе тухать. Çамрăкла вилнĕ поэт чăвашла литературăн чи паллă “Нарспи” поэмипе литература историне çырăнса юлать… Тĕплĕнрех →

Юмахсем ум сăмахĕ 

Кукашшĕне итлесе
Ларать ача сак çинче.
Хăйă çунать ташласа,
Хура пÿрте çутатса.

Ватти тăвать çăпата
Хăй юмахне çаптарса.
Юмах юман тăрринче,
Халап хапха тăрринче.

1907-1908

Константин Иванов: Тăлăх арăм

Константин Иванов

Константин Иванов Ĕпхÿ кĕпĕрнинче çуралса ÿснĕ. Чĕмпĕрти шкултан кăларса ярсан Иван Яковлев чĕннипе тĕрлĕрен куçару ĕçне хутшăнать, унтан учителе вĕренсе тухать. Çамрăкла вилнĕ поэт чăвашла литературăн чи паллă “Нарспи” поэмипе литература историне çырăнса юлать… Тĕплĕнрех →

Тăлăх арăм 

• Юм
• Хăй пурнăçне юриех татни (Суицид)  

Юмах юпа тăрринче,
Хам урхамах çийĕнче.
Вĕçсе-вĕçсс пытăм та, 
Килтĕм тухрăм çакăнта.

Малаллине вулас

Константин Иванов: Тимĕр тылă

Константин Иванов

Константин Иванов Ĕпхÿ кĕпĕрнинче çуралса ÿснĕ. Чĕмпĕрти шкултан кăларса ярсан Иван Яковлев чĕннипе тĕрлĕрен куçару ĕçне хутшăнать, унтан учителе вĕренсе тухать. Çамрăкла вилнĕ поэт чăвашла литературăн чи паллă “Нарспи” поэмипе литература историне çырăнса юлать… Тĕплĕнрех →

Тимĕр тылă 

Тимĕр тылă тесенех,-
Сехри хăпать инкесен.
Мĕншĕн-ши вăл? Пĕлĕр-ха!
Акă мĕншĕн, калам-ха!

Пирĕн чăваш арăмĕ
Тимĕр тылла юратмасть,
Пулсан пултăр йĕс тылă,
Йывăççи те начар мар.

Малаллине вулас

Турă Амăшне Ђиркĕве Леçнĕ Кун Вĕрентсе Калани

Свящ. Николай Кузьминъ.


Чÿк 21-мĕшĕ

Йуратнă тăванăмсем! Пайанхи кун Турă Амăшне ђиркĕве леçнине асăнса праçник тăватпăр.

Назарет хулинђе пĕр Іоаким йатлă çын пурăннă. Унăн арăмĕ Анна йатлă пулнă. Вĕсем иккĕшĕ те Турра йурăхлă çынсем пулнă. Анђах вĕсен ађа-пăђа пулман. Вĕсем Турра пит хытă кĕл-тунă, Унтан ађа-пăђа ыйтнă. „Турă пире ађа-пăђа парсан, епир ăна каллах Турра парăттăмăрђђĕ”, тесе йăлăннă.Малаллине вулас