Илле Тăхти: Ĕçчен çын


Илле Тăхти – учитель, Çутĕç комиссариачĕн инспекторĕ. Поэзийĕпе тата публицистикипе палăрать. Прихут шкулĕсемпе семинарире вĕреннĕ арçын чиркÿне сутса çĕнĕ саманан савăнăçлă юрăçи пулса тăрать… Тĕплĕнрех →


Ĕçчен çын

Ĕлĕк-авал пĕр ялта Хураç ятлă çын пурăннă, тет.

Хураçăн пурнăçĕ питĕ начар пулнă, тет.

Çăкăр-тăвар çитмен унăн, кил-çурчĕ ишĕлсе ларнă, выльăх-чĕрлĕхĕ пулман унăн, чăх-чĕп усраман вăл.

Арăмĕ, хăй те çĕтĕк-çатăк тумтир тăхăннă: ачи-пăчи çĕтĕк çытмапа, çара уран, çанăсăр кĕпесемпе, хуп-хура питлĕскерсем, урам тăрăх ĕрлесе, йытă-кушак хăваласа, çăвара карса çÿренĕ.

Хураç ачисенчен иртен-çÿрен çын сăмах ыйтсан, йĕсем, сăмсисене мăшлаттарса, тутисене тавăрса, йĕкĕр шăлĕсене кăтартайнă.

♦♦♦

Çав ачасен ашшĕ, Хураç, этем уйра ĕçленĕ чух килте çывăрнă е, урам тăрăх урлă-пирлĕ пăхкаласа, тăнк-танк, тăнк-танк уткаласа, икĕ аллине калла тытса утса çÿренĕ.

Яллĕ çĕрте çерçи выçă вилмест, теççĕ, – çавнашкал Хураç та унтан-кунтан пĕрер татăк хупкаласа пурăннă.

Ĕçкĕ-çикĕре вăл пур çынтан та маларах ĕçсе çÿренĕ, кĕне çĕртен туха пĕлмен. Тулли куркана тĕппи тума ăста пулнă вăл.

Çÿпçе çине хупăлчи тенĕ пек, Хураçăн арăмĕ те усланкă, ланчашкарах, мелке çÿллĕскер тупăннă.

♦♦♦

Çулла, çĕмĕрт пиçсен, çынсем хĕрсе утă çулнă чухне, пĕрре Хураç çĕмĕрт çиме вăрмана кайнă.

Çĕмĕрт çисе ывăннă та Хураç çĕмĕрт айнех выртса çывăрнă. «Сулхăнта выртса кансан, тăрса, каллех çак çĕмĕртех çийĕп-ха», – тесе шухăшланă вăл.

Кăнтăрла çитнĕ. Хураç тутлă ыйхинчен вăраннă. Месерле çавăрăнса ывртнă. Хура, ахах шăрçи пек çĕмĕрт усăнса, хĕвелпе йăлтăртатса тăнă. Хураç хăйĕн юрлă, начар пурнăçне аса илнĕ. Карăнса анасланă, ахлатса янă та Хураç çапла шухăшлать:

Çынсен кил ăшчикки
Çап-çутă та тап-таса;
Сан пуртÿ пекки пур-и
Вил хуть те пăнчăхса.

Çынсен ачи-пăчи
Ĕçлесе мул пухасчĕ,
Сан ачу-пăчу пур –
Хăвна çисех тĕп тăваççĕ.

Çынсен аш Яшки –
Çи хуть те мăю таран;
Пирĕн яшкара
Сулмассерен таракан.

Э-эх пурнасчĕ
Пÿлме туллин ырашпа.
Карта туллин выльăхпа,
Енчĕк туллин укçапа!

Çапла шухăшласан, Хураç анасланă та каллех çывăрса кайнă.

♦♦♦

Хураç тепĕр хут ыйха кайсан, пер пĕчĕк сар пĕсехеллĕ кайăк, Хураç патĕнчи йывăçсем çине пĕр туратран тепĕр турат çине вĕçе-вĕçе ларса, сиккелесе, йывăçсене сăмсипе таккаса, апат шыраса:
«Ĕçле-ĕçле çи,
Ĕçле-ĕçле çи.
Ĕçле çи, ĕçле çи,
Ĕçле çи, ĕçле çи.

Ĕçле те çи, ĕçле те çи,
Ĕçле те çи, ĕçле те çи.
Ĕçле-ĕçле çи,
Ĕçле-ĕçле çи!» –
тесе юрлать, тет.

Юррисене юрласа, Хураç йĕри-тавра ларакан йывăçсем çинчен хуртсене пуçтарса пĕтерчĕ, тет, те, лăпăрр вĕçсе кайрĕ, тет, кайăк.

1910

↓ ↓ ↓

Малаллийĕ пĕлтерÿ хыççăн


VulaCV.com

2019 çулхи юпа 31-мĕшĕнче VulaCv WordPress платформине куçнăранпа 7 çул тулчĕ… 2020 çулăн Март уйăхĕнче вара пирĕн домен VulaСV.com пулса кĕскелчĕ.

– VulaCv, Вула чăвашла редакцийĕ

Сайта кĕртнĕ çĕнĕ текстсем:

↓ ↓ ↓

Малаллийĕ

Шухăшăра пĕлтерĕр

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.