Иван Козлов: Салтак ачине ăсатнă

Иван Козлов – тĕрлĕ вăхăтра тата тĕрлĕ хуласенче суту-илÿ сферинче тата хутпĕнменлĕхе пĕтерес ĕçре вăй хунă паллă учитель. Халăхăн авалхи йăли-йĕрки çинчен сăвăсемпе очерксем çырса хăварнă… Тĕплĕнрех →


Салтак ачине ăсатни

Салтак ачине ăсатса янă чухне
Пылчăклăрах çанталăк пулать кĕркунне.
Анчах ăна-кăна пăхмасăр,
Кайла-майлă шутламасăр,
Çамрăк салтак тус-йышсене прощеть тума тухать,
Юратнă юлташсем юлнăшăн чылай хытă кулянать.

Малаллине вулас

Иван Козлов: Киреметпе юмăç

Иван Козлов – тĕрлĕ вăхăтра тата тĕрлĕ хуласенче суту-илÿ сферинче тата хутпĕнменлĕхе пĕтерес ĕçре вăй хунă паллă учитель. Халăхăн авалхи йăли-йĕрки çинчен сăвăсемпе очерксем çырса хăварнă… Тĕплĕнрех →


Киреметпе юмăç

Пирĕн аслаттессн час çырлахман турри киремет пулнă,
Ăна хур-кăвакал, укçа парсан анчах чиртен сыватнă.
Унăн хурăнташĕ те, пĕлĕши те пит нумай,
Кашни хăй ĕçен хуçа пулса пурнакань те чылай.
Кĕçĕннисемех ĕçе пăсса яраççĕ.

Малаллине вулас

Иван Козлов: Хĕр çураçасси

Иван Козлов – тĕрлĕ вăхăтра тата тĕрлĕ хуласенче суту-илÿ сферинче тата хутпĕнменлĕхе пĕтерес ĕçре вăй хунă паллă учитель. Халăхăн авалхи йăли-йĕрки çинчен сăвăсемпе очерксем çырса хăварнă… Тĕплĕнрех →


Хĕр çураçасси

Çулталăкра пĕрре анчах çулла пулать.
Çĕр çинчи курăк çимĕç те пĕр[р]е çех чечек кăларать.
Этемĕн те çамрăк ĕмĕрĕ пĕр[р]е çех килст-ĕçке,
Çамрăк çыннăн шухăшĕ пуринĕн те ăрасна-çке.
Уссе çитсе авланас çул çитсен,
Яшă çыннăн мăшăрăн пурнас шут кĕрсен,
Ăçта килнĕ унта хер пăхма тапратать:

Малаллине вулас

Иван Козлов: Тырă вырнă вăхăт

Иван Козлов – тĕрлĕ вăхăтра тата тĕрлĕ хуласенче суту-илÿ сферинче тата хутпĕнменлĕхе пĕтерес ĕçре вăй хунă паллă учитель. Халăхăн авалхи йăли-йĕрки çинчен сăвăсемпе очерксем çырса хăварнă… Тĕплĕнрех →


Тырă вырнă вăхăт

Акă ĕнтĕ уйри тырăсем пиçрĕç:
Кĕтсе вĕресе тăракан вăхăтсем çитрĕçĕ.
Утăсем те çулса пĕтмен-çке,
Ыраши те пулса çитсе такăнас пекех-çке.
Питĕ хытă хăвалаç вĕсем:
Мĕр вăхăтлăха анчах килнĕ кăсем.
Ун чухне çĕрĕçлекенсене йăвăртарах…

Малаллине вулас
Хĕрлĕ пĕчĕк пÿрт. Немцев Виктор Леонтьевич

Н. Иванова & В. Никитин: Халăх вăййи-шилĕкĕ

Н. Иванова тата В. Никитин – чăваш сăмахлăхне тĕпчесе шкулти ачасем умне кĕнеке кăларса тăратнă коллекив ертÿçисем, авторсем… Тĕплĕнрех →


Тупмалли
Халăх вăййи-шилĕкĕ
Хĕр килĕшни (Халăх камичĕ)
Тунката хăвăлĕ (Халăх камичĕ)

Халăх вăййи-шилĕкĕ

Халăх вăййи-шилĕкĕ тесе терлĕ çĕрте — хурал пÿртĕнче, хĕр сăринче, вирĕмре, вăйăра, пуху-тапăра, ака туйĕнче, сĕренре, выртмара, чуччу патĕнче, юмах-халап каçĕнче е ĕç хыççăн каннă чухне выляса кăтартнине калатпăр. Туйсемпе чÿклемесенче выляса е юрласа тăвакан мешехе пĕтĕмĕшле е пайăн-пайăн илсессĕн те халăх вăййи-шилĕкĕн (драматургийĕн) тĕслĕхĕ шутланать. Ача-пăчан, яш-кĕрĕмĕн вăйă вылявĕ анлăрах сарăлнă, вĕсем валли ятарлă вăхăт та пур.

Малаллине вулас
Чăваш Туйĕ

Н. Иванова & В. Никитин: Тăванлăх-хурăнташлăх ячĕсем

Н. Иванова тата В. Никитин – чăваш сăмахлăхне тĕпчесе шкулти ачасем умне кĕнеке кăларса тăратнă коллекив ертÿçисем, авторсем… Тĕплĕнрех →


Тăванлăх-Хурăнташлăх Ячĕсем

Малаллине вулас

Н. Иванова & В. Никитин: Пытару йĕрки

Н. Иванова тата В. Никитин – чăваш сăмахлăхне тĕпчесе шкулти ачасем умне кĕнеке кăларса тăратнă коллекив ертÿçисем, авторсем… Тĕплĕнрех →


Пытару йĕрки

«Чăваш тĕнĕпе христианство тĕлĕнмелле пĕрлешсе кайнă, ун пекки ытти халăхсен урăх çук та пулĕ»,— тенĕ А. Ф. Риттих тĕпчевçĕ ĕлĕкех. Çакна ХХ ĕмĕр вĕçĕнчи пытару йăли-йĕркисенче тата уçăмлăрах курма пулать. Халĕ кирек хăш ялта та вилнисене пытарнă чухне чиркÿ вĕрентнипе тата халăх тĕнĕн йĕркипе ним иккĕленмесĕрех усă кураççĕ: И. Я. Яковлев шкулĕнче куçарнă вырăс кĕллисене, хамăрăн сĕм аваллăхран килекен хÿхлевсене черетлентерсе каласа пыраççĕ. Чăваш йăли-йĕрки вăхăтпа пĕрле улшăнса, килĕшÿллĕрех енĕсене хăвăрт йышăнсан та хăйĕн тымарне питĕ çирĕп тытса тăрать. Пытару-ăсату йăлинче чăваш ваттисене хытă хисеплени, вĕсем леш тĕнчере те кулленхи пурнăçпах пурăнаççĕ тесе шутлани курăнать. Христос тĕнĕ вилнĕ çынна «канлĕхе кайрĕ, ырă курма кайрĕ» тесе ăсатать. Сартăш леш тĕнчере ĕçлĕхсĕр пурăнмалла темен. Çавăнпа халăх чăваш ваттисемпе çулталăкра тăватă хутчен тĕл пулать, «пĕрле» хăналанать. Кил-йыш пуçĕн ĕмĕчĕсене ачисен пурнăçламалла. Палăртнă ĕçсем мĕнле пулса пынине кашни йыш масар çине пырса каласа парать.

Малаллине вулас