Илле Тăхти: Пуп таврашĕ

Илле Тăхти – учитель, Çутĕç комиссариачĕн инспекторĕ. Поэзийĕпе тата публицистикипе палăрать. Прихут шкулĕсемпе семинарире вĕреннĕ арçын чиркÿне сутса çĕнĕ саманан савăнăçлă юрăçи пулса тăрать… Тĕплĕнрех →


Пуп таврашĕ

Чан çапать, кĕлле кĕрет. Паян эпĕ те кĕлле кайрăм. Праçникĕ пысăк. Кĕлĕре çын нумай мар. Чăвашсем, кашни, çурта илсе лартаççĕ. Çурти пит хаклă. Шухăшлатăп: çурта тĕтĕмĕ чиркĕве юлать, çурта усламне кам илет? Çуртине çуннă-çунман пуп пуçтарса илет; çурта тĕпĕ нумай пухăнать, ăна вара сутаççĕ. Çавă укçа кама пулать? Турăшсем умне çутма йывăççу нумай илеççĕ. Йывăççу усламĕ кам аллине кĕрет-ши? Çавă укçа кама пулнине чăвашсем пĕлмеççĕ. Акă çакă мăн хырăмлă пуп турра çурта лартма вĕрентет. Çурта ăшши икона ăшăтать, çурта усламĕ – элхерейсене, пупсене пулать; йывăççу паришĕ, çурта тĕпĕ сутнă укçа пурте элхерей, пуп тавраш аллине кĕрет. Диаконĕ «паки-паки» тесе алине тăратса кăшкăрать. Ун сасси ниме пуçĕ сасси пек янăрать.

Малаллине вулас

Тăваньялсем Сергей: «Хайхи» алçыру журнала вулакансене

Тăваньялсем Сергей – Чĕмпĕрти чăваш шкулĕнче вĕреннĕ, тĕрлĕ çĕрте учительте ĕçленĕ, тĕнче вăрçине хутшăннă. Ытларах сăвăсем çырнă, хăш-пĕри «Хыпар» хаçатра пичетленнĕ. «Хайхи» ятпа алпа çырнă революцие майлă журнал кăларса тăнă… Тĕплĕнрех →


«Хайхи» алçыру журнала вулакансене

Вулакансем, тăванăмсем,
Вуласса тĕплĕ вулăр,
Йăнăш сăмаха каçарăр,
Çитменнине çитерĕр,
Ытлашшине çук тăвăр,
Тĕрĕссине хыт тăнлăр!

Малаллине вулас

Ваççа Аниççи: Ялта

Ваççа Аниççи (Анисия Княгинина) Чĕмпĕрти чăваш шкулĕн програми тăрăх экзамен тытса учитель ятне илнĕ. Революци вăхăтĕнче сăвăсемпе кĕске калавсем, Совет тапхăрĕнче – пьесăсем çырать, поэмисене кĕнекен пичетлесе кăларать… Тĕплĕнрех →


Ялта

Ялта лăпкă, пит лăпкă…
Йытăсем те вĕрмеççĕ.
Вĕсем начар, вĕсем типшĕм
Вĕрме хватсем çитмеççĕ.

Пĕр тĕттĕм, начар пÿртре
Ача макăрни илтĕнет…
Вăл начар, шурса кайнă,
Шăммисем кăна юлнă.

Малаллине вулас

Ваççа Аниççи: Хура халăх

Ваççа Аниççи (Анисия Княгинина) Чĕмпĕрти чăваш шкулĕн програми тăрăх экзамен тытса учитель ятне илнĕ. Революци вăхăтĕнче сăвăсемпе кĕске калавсем, Совет тапхăрĕнче – пьесăсем çырать, поэмисене кĕнекен пичетлесе кăларать… Тĕплĕнрех →


Хура халăх

Çуркунне. Çутă кăвак
Пĕлĕтрен хĕвел хĕртет;
Çуттипе шурă юра
Чуптуса ирĕлтерет.

Малаллине вулас

Тăваньялсем Сергей: Ялта

Тăваньялсем Сергей – Чĕмпĕрти чăваш шкулĕнче вĕреннĕ, тĕрлĕ çĕрте учительте ĕçленĕ, тĕнче вăрçине хутшăннă. Ытларах сăвăсем çырнă, хăш-пĕри «Хыпар» хаçатра пичетленнĕ. «Хайхи» ятпа алпа çырнă революцие майлă журнал кăларса тăнă… Тĕплĕнрех →


Ялта

Акă иртрĕ пайтах çул;
Çулпа иртсе пынă чух
Выртса-канса çимешкĕн
Кĕтем эпĕ пĕр яла.
Пÿрчĕ кивĕ, çĕрĕшнĕ,
Асанне пек чалăшнă.
Мĕнпур сакки-урайне
Урлă-пирлĕ çÿп-çапă
Пĕтĕмĕшпех тăп-тулли.

Малаллине вулас

Тăваньялсем Сергей: Шăпчăк юрри

Тăваньялсем Сергей – Чĕмпĕрти чăваш шкулĕнче вĕреннĕ, тĕрлĕ çĕрте учительте ĕçленĕ, тĕнче вăрçине хутшăннă. Ытларах сăвăсем çырнă, хăш-пĕри «Хыпар» хаçатра пичетленнĕ. «Хайхи» ятпа алпа çырнă революцие майлă журнал кăларса тăнă… Тĕплĕнрех →


Шăпчăк юрри

(Г.Х. Андерсенран)

Ах, тĕрмере тĕттĕм-çке…
Сывлама та пит пăчă;
Çан-çурăм та шăнать-çке,
Пĕтĕм чуна хăрушă…

Малаллине вулас

Тăваньялсем Сергей: Çитесси

Тăваньялсем Сергей – Чĕмпĕрти чăваш шкулĕнче вĕреннĕ, тĕрлĕ çĕрте учительте ĕçленĕ, тĕнче вăрçине хутшăннă. Ытларах сăвăсем çырнă, хăш-пĕри «Хыпар» хаçатра пичетленнĕ. «Хайхи» ятпа алпа çырнă революцие майлă журнал кăларса тăнă… Тĕплĕнрех →


Çитесси

Çиллен тавлă çулăмĕ
Тĕп-йĕрĕпех сÿнĕ халь.
Юнлă çапăçун куççулĕ
Ĕмĕрлĕхех пĕтĕ халь.
Çак тĕнчери этемсем
Урăх чаппа мухтанĕç.
Вăл чап – аслă ăс чапĕ,
Вăл чап – ыр ĕçсен ĕçĕ.
Халĕ хĕç-пăшал янтрать, –
Этем юнне вăл тăкать…
Юнпа йĕпенен çĕрĕсем
Вăйлă, тутă тырă парĕç.
Тыррисене пуçтарма
Ирĕклĕ çынсем ÿстерĕç

1907